Het boek 'In de Schaduw van de Waarheid' van Sonn Franken is voor 19,95 euro te koop bij Bol.com.
Het boek 'In de Schaduw van de Waarheid' van Sonn Franken is voor 19,95 euro te koop bij Bol.com. (Foto: )

Boek over dwangarbeiders

75 jaar geleden werd Europa bevrijd. Een mooi moment om te herdenken, dacht auteur Sonn Franken. Volgens hem is er een groep belevingsgenoten sterk onderbelicht in de geschiedenisboeken.

BERGEN OP ZOOM - Overal in Nederland, eigenlijk in heel Europa, wordt herdacht dat het 75 jaren geleden was dat het juk van de Duitse bezetting werd afgeworpen. We zien het terug in evenementen, op de televisie en horen het op de radio.

Franken: "Bij de landing in Normandië, de bevrijdingsverhalen, de slachtoffers en het leed wordt uitgebreid stil gestaan. Terecht ook, immers de lessen uit het verleden mogen nimmer vergeten worden in een wereld waarin populisme en onwetendheid steeds meer de kop opsteken en een gevaar vormen voor de vrije democratie. Het is echter zonde dat er niet meer aandacht is voor een vergeten groep mensen, een groep die zoveel ellende heeft beleefd. Een groep ook die, als ze het avontuur al hadden overleefd, bij terugkomst in het vaderland veelal met de nek werden aangekeken. Het gaat hier om die mensen die zijn weggevoerd van haard en gezin om voor de Duitsers te werken. Een aantal zijn puur onder dwang weggevoerd. Anderen hadden een verplichte keuze; om hun gezin niet te laten omkomen van de honger, accepteerden ze als ultieme keuze een baan in het land van de onderdrukker. Allen hebben onder de meest erbarmelijke omstandigheden moeten werken."

Begrip

Met zijn boek 'In de Schaduw van de Waarheid' vraagt Franken nadrukkelijk aandacht voor dit hoofdstuk uit de Tweede Wereldoorlog. "Bij deze vraag ik u stil te staan bij dit verhaal en te delen met uw achterban. Persoonlijk vind ik dat deze verhalen moeten blijven leven, opdat er begrip ontstaat voor de beleving en overleving van mensen die haast nooit zijn gehoord. Dit boek is gebaseerd op verhalen van mensen, zowel Nederlandse als wel Duitse, die de oorlog beleefd en overleefd hebben." Hieronder volgt het voorwoord van het boek.

Voorwoord

Het is nu 2019 en de bevrijdingsfeesten tonen aan dat er steeds minder direct overlevenden zijn van één van de meest gruwelijke oorlogen: de Tweede Wereldoorlog 1940 - 1945.

Dat houdt ook in dat de directe verhalen opdrogen. De schoolboeken nemen het vaandel over en hoe verder het verleden terug treedt, hoe meer de waarheid van het verhaal verdrongen wordt door feiten. Feiten die gedicteerd zijn door de overwinnaar en nauwelijks recht doen aan de verhalen van die mensen, van beide kampen, die de oorlog werkelijk geleefd en beleefd hebben. Het zijn juist die verhalen die tonen hoeveel tinten een oorlog kent, dit in tegenstelling tot het zwart-wit van geschiedenisboeken.

Dit boek is een fictieverhaal dat gebaseerd is op werkelijke ervaringen van mensen die de oorlog hebben meegemaakt. Van mensen die onwaarschijnlijke vriendschappen hebben opgedaan en die de meest wrede situaties hebben moeten doorworstelen. Het zijn mensen die nooit op de voorgrond hebben willen treden. Mensen die geen lintje gekregen hebben. Het zijn mensen die nooit gehoord zijn of nooit hun verhaal in het openbaar hebben willen vertellen. Het zijn mensen die de oorlog wilden vergeten en alleen als ze met 'lotgenoten' samen kwamen even over dit deel van hun verleden konden praten. Kortom, het zijn verhalen die niet gehouden zijn aan wat politiek correct of incorrect is, maar het zijn verhalen over wat het leven van dat moment op hun pad bracht en hoe zij er mee om gingen.

In een tijd dat de jeugd alweer vergeten is wat het is om in vrijheid te leven, een tijd waarin ze niet nadenken over wie dit pad voor hen heeft geplaveid, is het zaak om de beleving van het moment van beleven zelf op te tekenen. De spiegel naar het verleden, het leven van toen, is tevens een eerbetoon aan hen die een bijzondere wrede akelige periode doorworsteld hebben en ons de toekomst hebben gegeven die we nu mogen beleven. Zij zijn onze ouders, ooms en tantes, opa's en oma's, die allen op hun manier de oorlog beleefd en overwonnen hebben.

Dit is één van de vele verhalen dat ons terugvoert naar een donkere tijd waar toch ruimte was voor hoop.

Verhaal

Jaap is de op één na jongste zoon uit een gezin van 11 kinderen. Duitsers nemen ook bezit van zijn stad West-Brabant. Hij wordt weggevoerd naar Duitsland om daar te werk gesteld te worden. Als jonge snaak van amper zeventien jaren wordt hij opgeleid tot motorordonnans. Hij levert berichten af van het Oostfront tot aan de Franse kust. Menig konvooi begeleidt hij om voorop te rijden en om straten af te sluiten als de colonnes langskomen. Jaap leert dat de oorlog het slechtste en het mooiste in mensen doet ontwaken, dat er aan alle zijden van het gevecht goed en kwaad is. Maar bovenal leert hij hoop te houden.

Dit verhaal is fictief, maar gebaseerd op de levenservaringen van mensen die de oorlog beleefd en overleefd hebben.

Audrey Tulkens
Meer berichten