Logo gazetbergenopzoom.nl


Koning Lodewijk Napoleon schonk een snuifdoosje aan de kapelaan van Steenbergen.
Koning Lodewijk Napoleon schonk een snuifdoosje aan de kapelaan van Steenbergen.

Snuifdoosje Napoleon in de Gevangenpoort

Een snuifdoosje van Lodewijk Napoleon, medailles van schietvereniging Jan van Glymes en aan de muren hangen vaandels ter gelegenheid van het 650-jarig bestaan van Bergen op Zoom. Je vindt het in de Gevangenpoort. Daar is een deel van zilverexpositie Voorbij IJdelheid tentoongesteld.

door Timo van de Kasteele

Schenkingen en beloningen is het thema in het oudste monument van de stad. En dat is geen toeval, vertelt kunsthistorica Johanna Jacobs van Het Markiezenhof, verantwoordelijk voor de inrichting van de expositie.

In 1588 werd de belegering van Bergen op Zoom door Spaanse troepen onder leiding van Alexander Farnese, hertog van Parma, door koning Filips II als landvoogd afgeslagen. Terwijl Brugge, Brussel Gent, Oudenaarde en Antwerpen werden veroverd. In 1622 vond er opnieuw een belegering plaats. Ook deze aanval wist Bergen op Zoom af te weren. "Na een succesvolle verdediging schonk het stadsbestuur penningen aan de militaire als blijk van dank", vertelt Jacobs. In de centrale ruimte boven de poort is een kleine expositie ingericht. Die bestaat naast penningen ook uit medailles. Zoals van schietvereniging Jan van Glymes, de Koninklijke handboogschutterij De Eendragt en De Kleine Raai. Bij behaalde overwinningen kregen de schutters een medaille. Het merendeel is gemaakt door Bergse zilversmeden. Een daarvan was Cornelius Penders. Pas echt bijzonder is de snuifdoos met de initialen LN, zegt Jacobs. Het doosje werd op zondag 30 april 1809 door koning Lodewijk Napoleon geschonken aan kapelaan Mattheus van Agtmaal in Steenbergen. De koning zou een mis bijwonen, maar was vertraagd. Als dank dat de kapelaan met de dienst had gewacht, kreeg hij het doosje dat gebruikt werd voor het snuiven van tabak. Niet alleen zit in de doos een zilveren plaatje waarin de namen van de opeenvolgende eigenaren zijn gegraveerd, ook werd de doos in een nepboek verstopt om diefstal te voorkomen. In 1938 werd in de stad groots gevierd dat Bergen op Zoom 650 jaar een heerlijkheid was, een onafhankelijke bestuurlijke eenheid. In werkelijkheid had de herdenking in 1937 moeten plaatsvinden. Maar koningin Wilhelmina was dat jaar verhinderd. "Een mooi voorbeeld van een stukje geschiedsvervalsing", zegt Jacobs. In het kader van het jubileumjaar werd een historische optocht gehouden. Drie vaandels die in deze tocht werden meegedragen, hangen nu in de Gevangenpoort. "Het fantastisch hoe goed ze bewaard zijn gebleven", zegt Johanna. "De kleuren zijn nog in perfecte staat." In de vitrines liggen nog penningen ter gelegenheid van het jubileum. De zilverexpositie Voorbij IJdelheid is verdeeld over vijf locaties. Naast de Gevangenpoort zijn dat Het Markiezenhof, de voormalige Synagoge, Gertrudiskerk en de Ontmoetingskerk. Open van di tot en zo van 13.00 tot 16.30 uur.

Rachel van Westen
Reageer als eerste