Logo gazetbergenopzoom.nl


Het avondmaalservies ontworpen door architect Berend Tobia Boeyinga is te zien in de Ontmoetingskerk aan het Bolwerk.  Foto: Erik de Klerck.
Het avondmaalservies ontworpen door architect Berend Tobia Boeyinga is te zien in de Ontmoetingskerk aan het Bolwerk. Foto: Erik de Klerck.

Zilver en kerk van dezelfde hand

Wie alle zeshonderd voorwerpen van de zilverexpositie in Bergen op Zoom wil zien, mag wel een lang weekend uittrekken. Een klein, indrukwekkend deel, is te zien in de Ontmoetingskerk aan het Bolwerk: het avondmaalservies van architect Berend Tobia Boeyinga. De man die ook tekende voor de kerk.

Voorbij IJdelheid, zoals de zilverexpositie officieel heet, is ontzettend omvangrijk. Zes eeuwen West-Brabantse zilverhistorie zijn verdeeld over vijf locaties in de stad: het Markiezenhof, de Gevangenpoort, de voormalige Synagoge, Gertrudiskerk en de Ontmoetingskerk aan het Bolwerk. Met een kraskaart die zes maanden geld, hebben bezoekers alle tijd om de collectie te bekijken. Toch blijft de belangstelling voor het zilver in de protestantse Ontmoetingskerk achter bij de andere locaties. Opmerkelijk vindt conservator en kunsthistorica Johanna Jakobs, verantwoordelijk voor de expositie. "Als je via de achterplaats van het Markiezenhof richting de kerk loopt, is deze dichterbij dan de Gevangenpoort. Het is een irrationele gedachte dat de kerk te ver van het centrum zou liggen." Voor wie de Ontmoetingskerk links laat liggen is alleen het gebouw al een groot gemis. Het is een monument van nationale allure. De kerk werd in 1928 gebouwd in expressionistische stijl onder architectuur van Berend Tobia Boeyinga. Typerend is de waaiervormige plattegrond, de steile houten spanten - okergeel en donkerblauw geschilderd - die als het ware naar boven uitwaaieren. Het lijnenspel en de kleuren zijn volgens dominee Willem Vermeulen een verwijzing naar betere tijden. Boeyinga tekende niet alleen de kerk, maar ontwierp ook een uniek zilveren avondmaalservies, dat nu onderdeel is van de zilverexpositie. In de borden liet Boeyinga een afbeelding van het gebouw graveren. Het dateert van 1929-1932 en is het meest recente uit de collectie in de Ontmoetingskerk. Het complete zilverarsenaal bestaat uit meerdere serviezen uit diverse periodes. Uiteenlopend van een avondmaalbeker van een onbekende Bergse smid tot een compleet avondmaalservies van Isasq Samuel Busard uit 1752. In tegenstelling tot de katholieke kerk was het gebruik van zilver in protestantse kringen niet vanzelfsprekend. Geld kon beter worden besteed aan armenzorg, was de gedachte. Een inscriptie op een beker van 1670 van het goud- en zilversmedengilde in Groningen verwoordt dit dilemma treffend: "De meeste Strijdt, is om wit Silver en roodt goudt - 't Zyn twee metaalen, daar de mensch zich op verstout." De Ontmoetingskerk is tot 29 oktober van dinsdag tot en met zondag van 13.00 tot 16.30 uur open.

Rachel van Westen
Reageer als eerste